Parzamique en Brañavara / Conversación en Brañavara

Conversación en Brañavara

Conversación en Brañavara se acerca a la última representante de una forma de vida que aboca su epílogo en una de las brañas de la sierra de A Bobia. Caracterizada por una inusual capacidad para comunicarse con los difuntos, en torno a ella se ha generado un mito cuyos ecos se extienden hasta lugares insospechados y cuyo recuerdo, aún vívido, se recoge de quienes han sido sus consultantes, conocidos y vecinos.

Portada Parzamique en Brañavara

Parzamique en Brañavara

Parzamique en Brañavara acércase al última representante d’ua forma de vida que aboca el sou epílogo núa das brañas da serra da Bobia. Caracterizada por úa inusual capacidá pra comunicarse cos difuntos, en torno a ella xeneróuse un mito qu’estende os sous ecos hasta sitos insospechaos y cuyo recordo, inda brizo, recóyese dos que tein sido os sus consultantes, conocidos y vecíos.


A noite chega a ser el momento escoyido pr’andar polla serra, relatándose feitos chamadeiros como tella visto na compaña de llobos, con úa vela prendida na palma da mao nel metá d’úa rebasca...

A súa mirada penetrante, a suposta capacidá pra contactar cos difuntos y a súa reiterada ocupación trascendente confiérenye úa destacada función social de carácter nigromante.

La noche llega a ser el momento elegido para caminar por la sierra, relatándose hechos llamativos como haberla visto acompañada de lobos, con una vela encendida en la palma de la mano en plena tormenta...

Su mirada penetrante, la supuesta capacidad para contactar con los difuntos y su reiterada ocupación trascendente le confieren una destacada función social de carácter nigromante.

Imagen de una iglesia vista desde el suelo

Imagen de cuatro jinetes a caballo alejándose

Dao como soi a imaxinar, detéñome en San Fernando ante a guapa feria del gao que, al rematar mayo, vei celebrarse neste llugar onírico. Píntame ver, xa, el pulso polla vida nas reses, tan dependentes dos pastos que verdían col chover: nas súas cornamentas, en parte estelladas y con sésigas dos envites polla lluita del lliderazgo da manada; na súa mirada, nerviosa y rellumante, en recordo dos ataques nocturnos dos llobos, sempre en manada, a os rabaños que se dispóin alredor das súas crías…

Dado como soy a imaginar, me detengo en San Fernando ante la hermosa feria de ganados que, a finales de mayo, se va a celebrar en este onírico lugar. Creo ver, ya, el pulso por la vida en las reses, tan dependientes de los pastos que verdean con la lluvia: en sus cornamentas, en parte fragmentadas y con muescas de los envites por la contienda del liderazgo de la manada; en su mirada, nerviosa y brillante, en recuerdo de los ataques nocturnos de los lobos, siempre en manada, a los rebaños que se apostan en derredor de sus crías…


Ameiceres

d’un llume

que risca,

alto na serra,

ayén á rebasca.

Amaneceres

de un fuego

que alumbra,

alto en la sierra,

ajeno a la lluvia.

Imagen de tres árboles secos en una ladera

Parzamique en Brañavara é, de feito, a parte final d’este llibro, unde se cunta a visita, imaxinada, del autor á protagonista de verdá, a Bruxa de Brañavara. Podera ser certa, pos el autor, de Carbexe-El Franco, tía trenta anos condo morrera a protagonista, Amparo López, úa muyer del conceyo vecín de Bual, que nacéu y vivíu al pé da Bobia, na Brañavara, unde foi ganadeira probe (hasta nin sabía ller) pro que tía mañas fora de lo normal, según pensaba ben xente del Occidente asturiano. El caso é qu’a parte novelada nun nos cunta a posible razón da consulta en Brañavara, por más qu’as visitas á Bruxa nun se fían de baldre senón pra qu’ella ye dese romedio a medos, males ou disgracias da xente y del gao; el viaxe a Brañavara, ás veces llargo y penoso, fíase por cousas abondo diferentes, como el llector atopará nas partes primeira (A persona) y segunda (El mito); nellas, Fredo de Carbexe fai d’investigador y de reporteiro, recoyendo a biografía d’Amparo y contándonos con maestría lo que fora ouguindo de pueblo en pueblo sobre as consultas que ye fían; asina, A Bruxa pode pintarnos nigromante por decir qué vei pasar, adivía porque acerta cos motivos que llevan á xente a vella sin que naide yo dixese, médium porque pinta que pode falar cos mortos pra buscar (pensándolo de noite) el romedio de cada quén (as más das veces dar misas que xa se deberan fer por un morto, encargo qu’os curas non sempre vían ben); recoye hasta llendas que ye fain pintar maga, por ser quén a andar de noite por carreiros de monte llevando na mao úa vela allumando hasta chovendo y ventando abondo. A de Brañavara viría a ser, anque el última y fora de tempo, d’aquellas nigromantes qu’había na sociedá tradicional y qu’estudian os antropólogos; d’ésto fálanos tamén el llibro na parte titulada A Ciencia. Xunta asina úa llaboría complexa, na qu’amesta el quefer d’escritor (con premios por obras en Fala), de xeógrafo (que s’apalpa en cómo nos pinta os paisaxes), d’investigador y de xestor del patrimonio cultural. Pro, asina y todo, deixa al xuicio del lletor el xebrar lo que poderan pintarnos mañas d’Amparo López ou poderes da Bruxa de Brañavara.

- Benxamín Méndez -